Enflasyon Rakamları Nasıl Hesaplanıyor?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yılın Mart ayında tüketici fiyatları endeksinin (TÜFE) yüzde 0,96, üretici fiyatları endeksinin (ÜFE) yüzde 3,17 arttığını açıkladı. TÜİK’in 2003 baz yıllı verilerine göre, mart ayı itibariyle yıllık enflasyon ise TÜFE’de yüzde 9,15, ÜFE’de yüzde 10,50 oldu. Yılın 3 ayında, TÜFE yüzde 3,09, ÜFE yüzde 6,26 oranında artış gösterdi. Mart ayı itibariyle 12 aylık ortalamalara göre yıllık enflasyon ise tüketici fiyatlarında yüzde 8,40, üretici fiyatlarında yüzde 10,50 düzeyinde gerçekleşti.
Nasıl hesaplanıyor da vatandaşın enflasyonu ile açıklanan enflasyon arası dağlar kadar uçurum?
Şimdilerde 12 ana grupta, 44 alt grupta, 447 maddenin fiyatındaki değişim izleniyor. İzlenen fiyat, o maddenin satın alınması için tüketicinin ödediği fiyat.
Fiyatlar ülkenin tüm illerinde, 72 ilçesinde, 23 bin işyerinden toplanıyor. Derlenen 330 bin fiyat ve 3.826 kiracıdan alınan rakama göre, tüketici harcamalarındaki ortalama değişim belirleniyor.
Şimdi geldik en önemli soruya: Bu kadar kapsamlı çalışma yapılıyor da neden TÜİK enflasyonu ile Ayşe Hanım Teyzemin enflasyonu farklı?
Bunun 3 temel nedeni var:
(1) TÜİK enflasyonu, yurt genelindeki, kentlerdeki ve kırsal alanlardaki fiyat değişimlerine dayalı bir hesaplama. Fiyatlar şehirden şehre farklı belirleniyor. Küçük yerleşim bölgelerindeki düşük fiyatlar ortalamayı aşağıya çekiyor.
(2) TÜİK‘in fiyatını izlediği malların en fakirin de en zenginin de (ayrım gözetilmeden) aynı ölçüde tükettiği varsayılıyor. Halbuki zenginin ve fakirin tüketim kalıbına giren malların fiyatı farklı artıyor.
(3) Bizde tüketim malında standardizasyon (bir örneklik) yok. Peynir fiyatı denilince “Hangi peynirin fiyatı?” Her bölgenin peyniri de eti de soğanı da farklı.
İşte bu nedenlerle TÜİK’in enflasyonu, özellikle büyük şehirlerdeki çarşı-pazar enflasyonundan daha düşük çıkıyor.
İşte böyle bir hesaplama! Alicengiz oyunu yok merak etmeyin hesap yanlış değil ama uygulama?
Etiketler: enflasyon, tüfe, tüik, üfe
Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuz yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.
Enflasyon sepetinin kimsenin sepetine benzemediği kesin.