geçtiğimiz hafta ntv’de yayınlanan günlerin getirdiği programında yunanistan’ın içinde bulunduğu durum ele alınmış, program konuklarından reha muhtar’da yunanlılar halkında ilginç açıklamalar yaparak yunanistan’a uygulanması düşünülen, halka zamlar ve vergiler olarak yansıyacak ekonomi paketini yunanlılar’ın kabul etmeyeceginden bahsetmişti. biz de yaşananlara dair bir şeyler karalamıştık. aradan bir haftalık bir zaman geçmişti ki yunanistan bugün genel greve gitti. okullar tatil oldu, gazeteler çıkmadı, haber bültenleri yapılmadı, ulaşım durdu. halkın bu tepkilerinde devam edecegi göz önüne alındığında ve uygulanması düşünülen ekonomi programlarının ne zaman yürürlüğe girecegi ve başarılı olacagı merak konusu.

]]> http://www.cafekonomi.com/yunanistan-ayakta.html/feed 0 http://www.cafekonomi.com/issizlere-saglik-darbesi.html http://www.cafekonomi.com/issizlere-saglik-darbesi.html#comments Fri, 19 Feb 2010 10:59:43 +0000 Fibonacci http://www.cafekonomi.com/?p=940

sosyal güvenlik kurulu yine tartışma yaratacak bir şekilde işsizlerin genel sağlık sigortasından yararlanma şartlarını değiştiren bir karar aldı. sosyal güvenlik kurulu’nun sağlık hizmetlerinden yararlanma şartlarını belirleyen 5510 sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunun 67. maddesinde yaptığı yeni düzenleme ile işsiz kalanların 100 gün süreyle sağlık hizmetlerinden yararlanama süresini 10 güne çekti.

5510 sayılı kanunun 67. maddesi 17.04.2008 değiştirme tarihiyle şu şekilde uygulanıyordu.

“sgk zorunlu sigortalıklarının sona erdiği tarihten itibaren on gün süreyle genel sağlık sigortasından yararlanırlar. bu kişilerin sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten geriye doğru bir yıl içinde 90 günlük zorunlu sigortalılıkları varsa, sigortalılık niteliğini yitirdikleri tarihten itibaren 90 gün süreyle zorunlu sigortalılıklarından sonraki genel sağlık sigortalılıklarından dolayı prim borcu olup olmadığına bakılmaksızın bakmakla yükümlü olduğu kişiler dahil sağlık hizmetlerinden yararlandırılırlar.”

maddenin uygulamasının yapılan değişikliğin nedeni “yasayı yanlış anlamış, yanlış uygulama yapmışız” olarak açıklanmış. sosyal devlet olma yolunda hızlı adımlarla ilerliyor türkiye!

2009 yılında satış ve dağıtım ağını güçlendireceklerini belirten Vodafone Türkiye CEO’su Serpil Timuray, “2009 yılında toplam mağaza sayımızı 900’e çıkartıp, ek 500 kişilik istihdam sağlayacağız. Şu anda mağaza kanalımızda toplam 5 bin kişi çalışıyor” dedi.

Vodafone Türkiye 600 kişiyi işten çıkartma kararı aldı. Vodafone’da alınan işten çıkartma kararı Maslak’taki binada büyük üzüntüye neden oldu.İşten çıkarılanlar Vodafone’un Maslak’taki binasından hüzünlü ayrıldı. Arkadaşlarıyla vedalaşan eski çalışanlar özel eşyalarıyla birlikte evlerinin yolunu tuttu.

Bu iki açıklama arasında sadece 2 gün var. Tıpkı Akbank’ın Kasım ayında  1500 kişiyi işten çıkartma kararı almadan önce yeni şubeler ile büyümeye devam edeceğiz açıklaması gibi birbiri ile ters iki açıklama.  Daha önce bir kaç yazıda Mart ayı ile birlikte bütçelerde denkleştirme işlemlerinde ilk kurbanların çalışanlar olabileceğini belirtmiş ve krizin netleşmeyip daha da genişlemesiyle birlikte yeni işten çıkartmaların yaşanacağını söylemiştim.

Bu işten çıkartmaların altında ise iki sebep olabilir. Birinci sebep Vodafone’un büyüme tahminlerinin tutmaması. Numara taşınabilirliğinden müşteri sayısında önemli bir artış bekleyen Vodefone’un bu beklentisi büyük oranda gerçekleşmedi. Sektör lideri konumundaki Türkcell, numara taşınabilirliği ile  müşteri sayısını diğer operatör firmalara göre olduk karlı çıktı. Tahminlerin altında kalan bu gelişme ile bütçedeki denkliği bir şekilde sağlamak için bu karar alınmış olabilir.

İkinci olasılık Vodafone’un yeni CEO’su Serpil Timuray’ın kendince, eski yönetim tarafından Vodafone bünyesinde katılan çalışan sayısını fazla bulması ve bir nevi temizliğe gitmesi olarak açıklanabilir. 2 gün arayla yapılan bu iki açıklamanın birbiri ile bu kadar zıt olmasını anlamak oldukça güç. Bu temizlik sonrasında yine belirttilen kadar çalışan alınıp alınmayacağını ise bir başka soru.

Deniz korsanlığı ; “Hırsızlık veya suç teşkil edecek herhangi bir diğer amaç için bir gemiye çıkmak veya çıkmaya teşebbüs etmek ve bu amaca varmak için güç kullanma eğiliminde olmak.” diye tanımlandırılıyor.

Tarihi çok eskilere dayanan deniz korsancılığı son zamanlarda ticari açıdan olduğu kadar denizcilerin hayatı açısından da ciddi bir tehdit haline geldi. Korsanlık faaliyetlerinin ortak amacı para ve ziynet eşyalarını ele geçirmek olsa da uygulama bakımından bir kaç farklı çeşidi bulunabiliyor.

Düşük seviye korsanlık olarak adlandırılan, daha çok limanlarda bağlı bulunan gemilere yönelik adi hırsızlıkları içeren ve genellikle hafif silahlı ya da bıçak gibi kesici aletler taşıyan birkaç korsanın gemide bulunan veya mürettebata ait değerli eşyaları ve parayı çalması ile sonuçlanan korsanlık türüdür.

İkincisi daha ciddi bir korsanlık uygulaması açık denizde ya da belirli bir bölgede seyir halinde bulunan bir gemiye yönelik soygunlardır.Bu korsanlık faaliyetlerinde mürettebatın esir alınması ve geminin kaçırılması söz konusu olabilir ve bunu gerçekleştiren korsanların örgütlenme seviyesi yüksektir.

Üçüncü ve üst suç olarak nitelendirilen korsanlık olayları, geminin veya içerisindeki yükün kanunsuz ticari faaliyet amacıyla ele geçirilmesidir. “hayalet gemi” olarak da adlandırılan bu soygunlarda korsanlar gemiye çıkarak geminin yükünü başka gemilere aktarırlar. Ardından tüm kayıtları imha ederek gemi hakkında sahte belgeler düzenlenir. Böylelikle gemi yeni bir bandıra altında kaydedilir ve normal bir gemiymiş gibi ticari faaliyetlerine devam eder.

Son dönemde karşımıza çıkan korsanlık türü ise yukarıdaki şekillerden farklı olarak yapılıyor. Korsanlar gemiyi mürettebatı ile birlikte alıkoyup kendiler için uygun ve güvenli bir bölgeye kaçırmayı tehdit ediyorlar. Ardından gemi ve yük sahibiyle temasa geçerek bir fidye talebinde bulunuyorlar. Bu uygulama, kaçak malların satılması ve geminin elden çıkarılması gibi zahmetli uygulamalar gerektirmediği için son dönemde daha fazla tercih edilir hale geldi.

2008 yılının ilk dokuz ayında bu üç kategoride görülen korsanlık sayısı 199. Bu olaylarda 31 gemi kaçırıldı, 23 gemiye ateş açıldı. 581 mürettebat rehine olarak alındı, 9’u kaçırıldı, 9’u öldürüldü ve 7’si hakkında bilgi alınamadı. En fazla korsanlık faaliyetlerinin yapılan bölgeler Somali’nin Aden Körfezi’ne bakan bölümü, Nijerya ve Endonezya olarak belirlenmiş durumda.

Deniz korsanlarının filmlere konu olan bu faaliyetlerinin ekonomik yönü ise oldukça önemli bir konu. Dünya üzerinde taşınan yüklerin değer olarak yüzde 80’ine yakını, hacim olarak da yüzde 85’den fazlası bir şekilde deniz yoluyla taşınıyor. Bunda deniz taşımacılığının hava yoluna göre 14, karayoluna göre 7 ve demiryolu taşımacılığına göre 3.5 kat daha ucuz olması önemli bir faktör.   Bugün herhangi bir anda denizlerde konteynır sayısının 12 ila 15 milyon adet olduğunu ve 2005 yılı rakamlarına göre dünya deniz ticaretinin boyutunun 7.8 trilyon dolar olduğu düşünüldüğünde aslında ne kadar büyük bir faaliyetten bahsedildiği daha iyi anlaşılabilir.

Tüm bu taşımacılığın genel rotalarında dar geçitlerde kesilen güzergahlar görülüyor. Aden Körfezi ve onu takip eden Süveyş Kanalı, Panama Kanalı, Malacca Boğazı, Hürmüz Boğazı gibi geçitlere yaklaşan gemiler hızlarını düşürmek ve bu geçitlerden oldukça kontrollü geçmek zorunda kalıyor. Özellikle büyük tonajlı gemiler yavaşlamaya başladıkları anda korsanların saldırılarına çok daha açık hale geliyorlar. Küçük ve hızlı botlarla hareket eden korsanlar darboğazlarda yavaşlayan gemileri kolaylıkla kontrol altına alabiliyorlar.

Deniz korsanlarının daha çok bu bölgelerde yoğunlaşması elbette tesadüf değil. Ana rotları çevreleyen kara parçalarındaki ekonomik ve siyasi belirsizliklerin de korsanlık faaliyetlerinin artmasında ciddi bir etkisi var. Özellikle Afrika’da uzun yıllardır iç savaşın pençesinde kıvranan Somali, istikrar konusunda bir türlü beklenen seviyeye gelemeyen Nijerya,Kenya gibi ülkelerin kıta sahanlığında olayların engellenmesine yönelik bir erk oluşturmasını beklemek hayalcilikten öteye gidemiyor. Bu ülkelerin ortak özellikleri olan demokratikleşme sıkıntısı yaşanan bu ülkelerde sıkça görülen yolsuzluklar ve rüşvet nedeniyle devlet yetkililerinin sistemin içinde yer alması, olayın çözümünü ve engellenmesini oldukça güçleştiriyor. Fakir halkın önemli bir geçim kaynağı gibi gördüğü korsanlığın özellikle Asya krizinin hemen ardından Endonezya ve civarında artış göstermesi, ardından da son yıllarda Afrika sahillerine kayması, durumun sosyoekonomik boyutunu da gösteriyor.

2007 yılında kaçırılan gemiler için 30 milyon dolar fidye ödenmiş. Gemileri kaçırılan şirketler veya yük sahipleri genellikle korsanlarla fidye pazarlığına girmekten çekinmiyorlar. Ortalama fidye miktarı geminin özelliği ve yükün tipine göre çeşitlik gösteriyor. Ortalama 300 bin dolar ile 1.5 milyon dolar arasında fidye miktarı değişiyor. Ama bu rakamın çok üzerinde fidye talepleri de gelebiliyor. Kasım ayında kaçırılan 100 milyon dolar değerinde ham petrol yüklü Suudi Arabistan tankeri için Somalili korsanlar 25 milyon dolar fidye istemişler. Yine eylül ayında kaçırılan silah yüklü Ukrayna gemisi için korsanlar 35 milyon dolardan pazarlığa başlayıp, 8 milyon dolara kadar indirebilmişler.

Ödenen her fidye, gemi sahibi şirket için ilave bir maliyet oluştururken sigorta giderleri de önemli bir boyuta varıyor. Başta Aden Körfezi’nin Somali açıkları olmak üzere korsanlık faaliyetlerinin yoğun olarak görüldüğü birkaç bölge sigorta şirketleri tarafından “savaş bölgesi” risk kategorisine sokulmuş durumda. Bu durum sigorta risklerinin artması ve sigorta maliyetlerinin önemli biçimde yükselmesi demek oluyor. Ayrıca korsanların deniz ticareti üzerindeki dolaylı maliyet baskısının faturası 1 ila 16 milyar dolar arasında değişiyor. Abartı gibi duran bu rakam, deniz ticaretinin trilyon dolarlar seviyesinde gerçekleştiği göz önüne alındığında şaşırtıcı olmadığını daha kolay söyleyebiliriz.

Denizcilik firmaları, korsanlardan kaçınmak için kullandıkları tanımlanmış rotaları değiştirme yoluna gidiyor.  Örneğin 100 adet tankere sahip olan ve genellikle kimyasal ürünler taşıyan Norveç merkezli Odfjell şirketi Aden Körfezi ve Süveyş Kanalı üzerinden çizdiği rotayı değiştirerek Afrika kıtasının etrafından dolaşmayı tercih etmiş. Şirketin bu kararı günde 30 bin dolarlık bir ilave maliyete neden oluyor. Asya’dan kalkan gemiler için fazladan beş, Orta Doğu’dan kalkan gemiler için 10 gün gerektiği düşünüldüğünde maliyetin boyutu daha da büyüdüğü görülüyor. Bazı şirketler de gemilerde caydırıcı unsur olması için güvenliğe yönelik olarak silahlı eskortlar ve güvenlik görevlileri kiralama yoluna gidiyor. Bu uygulamanın maliyeti de güvenlik görevlilerinin niteliği ve sayısına göre 60 bin ila 110 bin dolar arasında değişiyor.

Sonuç olarak dünyanın 362 milyon kilometrekarelik alanı denizlerden oluşuyor ki bu alan, toplam karaların 2,42 katına denk geliyor. Ve denizler üzerindeki güvenlik çok yetersiz kalıyor. Açık denizlerde bu güvenlik sorunu daha fazla ortaya çıkarken ülkelerin kıta sahanlığındaki durum biraz daha iyimser olsa da demokratik anlamda sorunlu bölgelerde iyimserlik yerini karamsarlığa bırakabilir. Her ne kadar bölgesel girişiler ve koruma tedbirleri gelişme  gösterse de  korsanlığı güç kullanarak ya da askeri tedbirlerle sona erdirmek pek mümkün değil. Daha yapıcı çözümlerin geliştirilmesi gerekiyor. Bunların başında korsanlığın fazla meydana geldiği bölgelerde kıta sahanlığı olan devletlerin denetimlerini artırması ve bu olaylara izin vermemesi gerekiyor. Fakat özellikle Somali gibi siyasal erkin hiçbir yaptırım gücünün olmadığı bölgelerde bu gelişmenin kısa vadede hayata geçmesi pek olası gözükmüyor.

Geçtiğimiz hafta başlayan hava harekatını ardından, dün akşamdan itibaren İsrail karadan Gazze’ye girdi. Dün akşamdan itibaren dünya koltuklarına geçip canlı yayın ile savaşı izlemeye başladı. Karanlığa gömülü olan Gazze’yi atılan bombalar aydınlattı bütün gece. Yıllardır süre gelen Arap-İsrail savaşında başka bir perde gerçekleşiyor.

Yazının başında belirtmek gerekirse olabildiğince tarafsız, dini, ırkı olmayan bir insanın duyabileceği vicdan azabına sahip bir insanın, düşüncelerini yansıtmaya çalışıcağım. Ne, mail bombardımanı şeklinde gelen, içinde İsrail ürünlerini alırsanız böyle olur gibisinden saçma mailler gibi, ne de Hamas’ın Filistin mücadelesinde tek kahraman olarak gösterimesi gibi bir yazı yazmamaya çalışıcam. Savaşı anlatmak çok zor. O yüzden ne kadar dilimiz dönerse.

Tarihe bakıldığında 60 yıldır bu topraklarda  Arap – İsrail savaşının yaşandığını görüyoruz. Bu saldırıdan sonrada görülmüştür ki bu Yahudiler ile Müslümanların savaşı değil, yaşanan diğer savaşlarda olduğu gibi Arap- İsrail savaşıdır. Saldırılardan ne İran’dan, ne Suriye’den, ne Arabistan’dan sert bir kınama gelmediği gibi, Mısır sınırına giden Filistinlilerin üzerine de ateş açılmıştır. Filistinli Allah ile başbaşa durumdadır.

İsrail baskısı ile yaşayan Filistin halkına yapılan baskının, son yıllarda doruk noktaya ulaştığını biliyoruz. Neredeyse tamamına yakını fakirlikle boğuşan, İsrail tarafından yoğun bir sindirme baskısına maruz kalan bu insanlara, İsrail istediği zaman elektrik vererek, istediği zaman Mısır sınırını kapısını açtırarak kağıt üzerinde bir şehirde yaşamak zorunda bırakıyor. Yapılan baskının tarif edebilmek ne yazık ki çok zor.  Örneğin; üniversite tatili için ülkelerine gelen öğrencilerin, tatil bitimi ülkelerinden çıkamaması yüzünden dönem kaybetmelerinin bir tarifi olabilir mi?

İsrail’in bu harekata başlama gerekçesi Hamas’ın düzenlediği saldırılar olduğunu biliyoruz. İsrail’in “utanç duvarı” diye adlandırılan sınır hattına ördüğü duvar ile, Filistin’den gelen üzeri bomba sarılı intiharcıların sayısını yıllar geçtikçe azaltmayı sağlaması, duvarı örmek ile haklı olduğunu göstermişti.

İsrail’in teknolojisini de kullanarak dünyanın en güçlü ordularından birini yarattı. Hava kuvvetlerinde dünya’da 5. büyük güç konumunda. Sadece silah teknolojisinde değil tarımda da geliştirdiği sulama yöntemlerini dünya pazarına sunan bir ülke İsrail.  Elinde böylesi büyük bir güç mevcutken, saldırdığı yer ise dünyanın en kalabalık şehirlerinden birisi olan Gazze. Haberlere yansıdığı kadarıyla ölenler arasında Hamas militanları oldukça az sayıda. Tıpkı Irak’ta, Afganistan’da, Saray Bosna’da olduğu gibi olan yine çocuklara, kadınlara kısacası savaş ile alakası olmayan insanlara oluyor. İsrail’in haklı olabileceği bir noktada kullandığı aşırı orantısız güç ile bir anda bütün dünyanın tepkisini alması olası. Tabi hiç bir hukuk kuralına uymayan İsrail’in dünyayı dinleyecek olmasını beklememek gerek.

Bütün suçu İsrail’e yıkıp, Hamas’ı sütten çıkmış ak kaşık ilan etmekte oldukça yanlış. Evet İsrail tarafından Filistin halkına yaşatılan baskıyı göz ardı etmemek, yapılan antlaşma maddelerinin bir çoğuna İsrail’in uymadığını unutmamak , onları kendi topraklarında mülteci durumuna düşürdüğünü görmemek olamaz. Ama Hamas’ın İsrail halkına karşı saldırılarını da göz önüne almak gerekiyor. Duvarın ardından yolladıkları ve neredeyse tamamına yakını isabetsiz olan bu roketler ile hangi zafere ulaşacaklarını düşündüklerini anlayamıyorum. Olayın bu noktaya gelmesindeki en büyük pay ne yazık ki Hamas’ındır. İsrail’in eline çok büyük bir koz vermiştir. Ama bunun acısını ne yazık ki masum siviller çekmektedir.

İsrail’in Hamas’ın yaptıklarını Filistin halkına kesmesi, hastane, cami, okul demeden bombalaması ise insanın kanını donduran, kabul edilemez bir olay. Zavallı insanların atılan bombaların, yıkılan evlerin altında kalmasını sadece izlemekle yetinmek ise en kötü kısmı. Bütün bunları gördükten sonra çıkıp İsrail’in sadece kendini savunduğunu söyleyebilmek ise başlı başına bir insanlık suçu.

ARUN ALEYKÜM

Dokuz Eylül Üniversitesi’nde rektörlük seçiminde oyların yüzde 47’sini alan Prof. Dr. Sedef Gidener’in YÖK’ün Çankaya Köşkü’ne gönderdiği listede ilk sırada olmasına karşın, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün oyların yüzde 15′ini alan ve ikinci sırada bulunan Prof.Dr. Mehmet Füzün’ü rektör atamasında mahkeme yürütmeyi durdurma kararı verdi. Mahkeme verdiği bu kararla bir ilke imza attı. İlk kez bir mahkeme Cumhurbaşkanı’nın verdiği bir kararı durdurdu.

Ekonomik krizin hikaye kısmını geride bırakmaya çok yaklaştık. Neydi o hikaye? Yıllardır faaliyette bulunan bankaların batmasını, ayda binlerce dolar kazanan Abdli zavallı! bankacıların işlerine son verilişlerini “ahh”lar “vah”lar içinde izlemiştik. Acıklı hikaye kısmını bitirdikten sonra krizin gerçek yüzünü göreceğimiz, asıl etkilerinin ortaya çıkacağı kısma yani bizim “ahh”lar “vah”lar çekebileceğimiz bölüme hızla ilerliyoruz.

10 Kasım tarihli yazının girişinde krizin hikaye kısmının bittiğinden ve reel sektörün etkilenmeye başladığından bahsetmiştim. Hemen hemen her sektörde işçi alımları durduruldu, üretim yapan fabrikaların bazıları fabrikayı kapatırken, bazılarıda ciddi anlamda üretimi azalttı. Cuma günü ise Türkiye’nin önde gelen bankalarından Akbank 1700 personelini işten çıkarttı. İşlerini kaybetmeyen şanslı kesimi ise, daha çok mesai, daha çok baskı, her an işten çıkartılabilmenin getirdi psikoloji bekliyor. Diğer bankalarda da işten çıkartmaların her an başlayabileceği söyleniyor.

İşlerini kaybedecek olan bir diğer finans sektörü mağduruda “brokerlar.” İşletme-iktisat okuyup, finans alanında çalışmak isteyen bir çok yeni mezunun hayallerindeki meslek broker olabilmekti. Imkb’de bilgisayar başında para yönlendiren bu insanlara imrenerek bakanların (ben dahil) artık brokerlara acıma vakti geldi.

İmkb’nin çalışmaya başladığı ilk yıllarda borsadaki emirler tahtaya yazılarak işleniyordu. Çalışan eksikliği nedeniylede çok çok iyi paralar alıyorlardı brokerlar. Ama gelişen teknoloji ile birlikte brokerlara eskisi kadar ihtiyaç kalmadı. Broker mesleğinin de miladı doldu. 1 Ocak 2009′da Spk kararı ile İmkb’de görev yapan broker sayısı azaltılacak. Böylece ekranlara bilgisayar başında çökmüş bir şekilde -belkide sadece “şov” yapan- yansıyan brokerler gerçekten çökecek.

Krizin reel sektörün asıl etkileneceği dönem Şubat-Mart dönemi olacak. Gelir gider dengesini sağlayabilmek için mümkün olduğunca kemerler sıkılacak. Bu dönemde işçi çıkartan şirketlerin yanı sıra kepenk indiren şirketleri de görebiliriz.

Başbakan iki hafta önce Imf ile yeni bir anlaşma yapılacak mı sorusu üzerine “ümüğümüzü sıktırmayız” demişti. İki gün öncede yeni bir anlaşmanın olacağını söyledi. Kriz döneminde büyük konuşmamak gerekiyor. Hem de konuştuğumuz ülke Türkiye gibi her on yılda bir kaç önemli kriz yaşayan bir ülke ise hiç konuşmamak gerekiyor. “Krizin teğet geçtiği” ülke “hamdolsun” krizden hiç etkilenmiyor.

“Enerji devi Gazprom’un Sözleşmeler ve Fiyatlandırmadan Sorumlu Müdürü Komlev,petrol fiyatlarının mevcut düzeyde kalması durumunda Türkiye’nin gelecek yıl Gazprom’dan satın alacağı doğalgazın fiyatının %20 ucuz olabileceğini söyledi”

Krizin etkisini iyiden iyiye hissettiğimiz bugünlerde, geçtiğimiz hafta doğalgaza yapılan %22,5 lik zam tepkilere yol açmış, hükümet ise doğalgaz zammını petrol fiyatlarının aşırı yükselmesine bağlayarak zammın savunmasını yapmıştı.

Aslında doğalgaza zam yapılacağı beklentileri çok kuvvetliydi. Bunun nedeni de Türkiye’nin doğalgazı ihraç ediyor olması ile açıklayabiliriz. Petrol ve doğalgaz piyasasındaki fiyatların geriden uygulanıyor olması alınan zam kararlarında, şuandaki fiyatlarının değil 6 ay önceki fiyatların dikkate alınmasına neden oluyor. Hal böyle olunca önümüzdeki aylarda doğalgaza yeni zamların gelecek olması kuvvetle ihtimal. Zira İran’dan aldığımız doğal gaz 9 ay geriden, Nijerya’dan, Cezayir’den, Azerbaycan’dan aldığımız da 6 ay geriden uygulanıyor. Petrol fiyatlarının 2008 Temmuz ayında rekor kırdığını hatırlatmaya da gerek yoktur herhalde.

Doğalgaza yapılan zamların nedeni maliyet bazlı fiyatlandırma mekanizmasının uygulanıyor olması.Tıpkı elektrik ve akaryakıtta olduğu gibi. Doğalgaz maliyetlerinin Aralık 2007 itibariyle metreküp fiyatının 0,5414 olduğunu ve neredeyse Kasım ayı fiyatının yarısına denk geldiğini yukarıdaki grafiktende görebilirsiniz. Ocak ayında yapılan %8,55 lik zam doğalgaza yapılan zam furyasının ilkiydi. Ocak ayından sonra Temmuz ayında %17,87,Ağustos ayında 40,44 ve son yapılan %22,5 lik Kasım ayı zammı ile 11 ayda doğalgaza yapılan zam %82,15 arttı.

Botaş’ın doğalgaz zammı sonrasında konuşulan bir başka konuda Botaş’ın sattığı doğalgazın karşılığında parasını alamamasıydı. Doğalgaz satın alan Botaş’ın parasını tahsil edememesi yüzünden, borçlarını ödeyemediğini ve bankalardan kredi kullanmak zorunda olduğuğunu biliyoruz. Botaş Genel Müdürü ise zamların Botaş’ın alacakları ile ilgili olmadığını geçtiğimiz günlerde açıklamıştı. Ama Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu 2007 raporuna göre, Botaş’ın alacaklarını tahsil edemediği için bankalardan kullandığı kredinin 2 milyar Ytl yi bulduğu yer almıştı.Ayrıca 2.6 milyar ytl ödenmeyen vergi borcu bulunuyor.

Botaş’ın alacaklarını tahsil edemediğini belirtmişken Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin Botaş’a olan borcu 677 milyon Ytl. Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin bu borcu ödeyebilmek için Ego’nun özelleştirilmesi bekleniyor. Her ne kadar İ.Melih Gökçek Ego’nun özelleştirilmesi ile yaratılacak kaynağın metro yapımında kullanılacağını belirtse de Erdoğan’ın geçtiğimiz aylarda Gökçek’e karşı yaptığı “Botaş’a borcunu öde” çıkışı akıllarda.

Son olarak, yapılan araştırmalarda Türkiye’de bir ailenin elektrik dahil aylık enerji faturası 208 Ytl olarak hesaplanmış. Önümüzdeki aylarda elektrikte zamlardan nasibini alacak çünkü elektriğin büyük kısmı doğalgaz ile üretiliyor. Elektirik ve doğalgaza yapılması olası olan yeni zamlar ile bu fiyatta yukarıya doğru çıkacak. En mantıklı seçim ısınmak için kömüre geçiş yapmak. Zira hükümet eylül ayı sonuna kadar 932 bin ton kömür dağıtmış ve yıl sonu hedefleri 1 milyon 743 bin ton. Anlaşılan yerel seçimler öncesi doğalgaz yüzünden tepki alan hükümet kömür yardımları ile aradaki farkı kapatmaya çalışıyor.

Üzmez konusu her açıldığında, ‘O bir peygamber ya da melek değil! Günahın her çeşidinden tatmaya meyilli yaratılmış senin ve benim gibi bir insan’der, konuyu kapamaya çalışırım…Allah’tan başkasını Rab olarak kabul etmeme sözü vererek imtihan salonuna bir damla olarak düşen hiçbir insan, günah işlemeyeceğine dair Allah’a söz vererek dünyaya gelmedi…

İnsanların özelini araştırmanın, günahını açığa çıkarmanın ve yaymanın haram olduğu ve günahı açığa çıkaranın da ciddi bir şekilde tehdit edildiği bir imtihandayız…

Hiç kimseye gizli işlediği bir günahını açığa çıkarma lüksünün de olmadığını bilelim… Allah resulü ne güzel buyuruyor; ‘’ Ümmetimin hepsi affa mazhar olacaktır, günahı aleni işleyenler hariç. Kişinin geceleyin işlediği kötü bir ameli Allah örtmüştür. Ama sabah olunca o; ‘’Ey filan!, ben gece şu şu işleri yaptım der.’’ Böylece o, geceleyin Allah kendini örtmüş olduğu halde, sabahleyin, üzerindeki Allah’ın örtüsünü açar. İşte bu günah, aleni işlemenin bir çeşididir.’(Buhari edep-60… Müslim zühd52… 2990)

Bir insanın günahını açığa çıkarmak onu öldürmekten daha kötüdür… Günah işleyenin tövbe kapısını kapatmış olmaz mıyız? İşlenen bir günahın açığa çıkmasıyla kolay kolay tövbe edilmiyor… Zaten duyan duydu denir ve tövbe etmek zorlaşır…

Hiç kimse kalkıp ta Üzmeze gerçekten de öyle bir suç işledin mi diye sormaya hakkı yoktur!

Üzmez, Türkiyeli Müslümanlar için bir imtihandı… Vallahi kendisini ne tanırım, ne görmüşlüğüm vardır, ne yazısını ve kitabını okumuşluğum vardır ne de kendisinden islamı öğrenmişliğim… Bir müslüman olarak beni temsil ettiğini de söylemiyorum!

Üzmez meselesinde üç kanaat hâkim…
1- Mutlaka yapmıştır…
2- Kesinlikle iftira…
3- Allah-u Alem… Bilmiyorum ve beni ilgilendirmiyor…

Eğer o haramı tatmışsa kendisini tövbeye davet ederiz… Kendisine tavsiyem ekranlara çıkmasın, röportaj kabul etmesin, yaşlılıktan gelecek olan ölüme yakın olduğu için ölüm anına kadar çokça salih amel işlesin…

Bir Müslüman olarak; zanlı bir müslümanın ben o suçu işlemedim demesini kabul görürüm… Hüsnü zan beslemek zorundayım…

Üzmezi temize çıkarmaya çalışmak gibi bir derdim yok… Ben sadece üzmez vesilesiyle imtihanı kaybetmeyelim diyorum… Bence o suçu işlemiştir demekle haram olan zan’nın kapısını ardına kadar açmış bulunuruz… Oysaki zannın birçoğu haram… Zan’la imtihan işte bu gibi durumlarda olunur… Bu bir zan sorusudur… Çenesini tutanın kazanacağı bir zan sorusudur…

Diyorum ki gelin her üzmez meselesi açıldığında konuyu değiştirelim ve çenemizi tutalım… Gündemimizi onlar değil biz belirleyelim…Bu konuda çenemi tutuyorum… Herkes hesabını Allah’a verecek nasıl olsa…

“Gündemimizi onlar değil biz belirleyelim” demiş yazının sonunda feyzullah birışık. Hangi gündemi “onlar” belirliyor? hüseyin üzmez’in 14 yaşındaki bir kıza tecavüz etmesini. Ruhsal ve bedenen olumsuz etkilemeyerek tecavüz etmek gibi  çok masumca bir terimide  öğrenmemizi sağlıyor. hüseyin üzmez takdir-i ilahi diyor, birışık  üzmez’in yaptığında bir şey yok ortaya çıkaranlar günahkar diyor.  O zaman seninde Allah belanı versin birışık, bu olayı gazetelerinde bir satır yer ayırmayan tarafınız olan medyanında.

Takdir-i ilahi demişken bir kişi daha böyle diyordu.

Atletizmin en zorlayıcı branşlarından biri ise uzun mesafe koşularıdır. Bunların en önemlisi de tabii ki Maraton’dur. Yunan da başlayan maraton olimpiyatlar kadar eski bir geçmişe sahiptir.

Maraton yıllar itibariyle, teknoloji, antrenman teknikleri, ayakkabı, içecek ve yiyeceklerin gelişmesiyle paralel derecelerde gelişmiştir. 1900’lü yıllarda 2 saat 58 dakikayla başlayan bu gelişme son olarak efsane atlet Haile Gebrselassie tarafından kendine ait rekoru da geliştirerek 2 saat 3 dakika 59 saniye seviyelerine Berlin Maratonuyla geldi.

Bu rekor basında fazla yer almadı.

Efsane atlet 35 yaşında Pekin 2008 de ileri düzeyde astım hastası! – astım ve bu kadar yaşlı olmasa neler yapardı? – olduğu için maratonda koşmadı,10 bin le yetindi.

Gebrselassie gerçekten de yaşayan bir efsane orta mesafeyle başlayan birçok rekoru, yılın en iyi derecesini yıllarca elinde tuttu. 3000’den başlayıp,5,10, 1 mil, 15km, yarı maraton ve maraton dereceleri bunların bir kaçı…

Sporla uğraşanlar iyi bilecektir ki bu kadar farklı mesafede bu kadar iyi dereceler ve rekorları elinde tutmak son derece zordur.

CNN’ dünyayı kendine hayran bırakan bu adam için ufak bir belgesel de çekmiş.

Son olarak, Gebrselassie kendi rekorunu geliştirerek maraton 2 saatin altına inebilir mi sorusunu tekrar sordurmaya başladı.

İstanbul Avrasya Maratonunda start vermek için çağrılan efsane Türkiye ye de ayak başmış olacak acaba basın bu konuya ne kadar yer verecek merakla bekliyoruz.