Cafekonomi.com

2009 yılında ekonomik krizin dip noktayı göreceğini inananların sayısı oldukça yüksek. Bu hafta açıklanan Amerika’da konut satışındaki artışta bunun bir belirtisi olduğunu destekler nitelikte. Amerika’dan başlayan kriz dalgalarının yerine  bu sefer iyileşme belirtileri yine Amerika’dan gelecek. Piyasaların gözünü diktiği Amerika ekonomisi ise  yeni başkan Obama’nın kurtarma paketine odaklanmış durumda. Öyle ki Amerikalıları tüketime teşvik için pakette yer alan “ Amerikan ürünlerini tüketin” ibaresinden “Amerikan” ibaresini kaldırıldı.  Amaç Amerika’nın sadece kendi ekonomisini kurtarma çabası içinde olmadığını, dünya ekonomilerini de sürükleyici rol oynadığını göstermek.

Krizin ne zaman biteceği ile ilgili çeşitli tahminlerde ortak görüş 2009 yılı içinde dip noktanın görüleceği şeklinde. 1919 – 1945 yılları arasındaki resesyonların ortalama 18 ay sürdüğü dikkate alınarak, içinde bulunduğumuz krizin dip seviyesinin 2009’un ikinci çeyreği sonunda görüleceği varsayılıyor. En kötü ihtimal 2009 sonuna kalabileceği tahmin ediliyor.

Doların 1.65 ‘leri görmesi ile birlikte doların seyri de merak ediliyor. Yatırımcılar için her zaman güvenli bir liman olma özelliğini taşıyan ama son yıllarda eski imajını kaybeden doların nerede duracağı yatırımcıların akıllarını karıştırıyor. Fed’in sıfır faiz politikasıyla birlikte ABD’de 6 trilyon kadar paranın basılacak olması euro/dolar paritesini daha yukarılara çekebilir. Bu durumda euro’nun yurt içinde değerlenmesi ile birlikte dolar yeniden 1.20 – 1.10 tl aralığına geri düşebilir.

Doların 1.65 leri görmesinin ardında ne var. Aslında asıl sebep korku faktörü. Yatırımcılar genellikle ABD doları gibi güvenli sayılabilecek limanlar için döviz ve diğer riskli varlıkları terk ediyor. Dolara bu yönlenme olduğunda diğer para birimlerine göre yükselmesine neden oluyor. 1970’den bu yana yaşanan resesyonlarda doların değeri bir hayli yükselmiş durumda.

Ama küresel krizin ne kadar süreceği doların yönünü şekillendirecek olan ana etmen gibi duruyor. Kriz daha da kötüleşir ise dolar daha da yükselebilir. Kredi riskinin gelişmekte olan ülkeleri daha etkilememiş olması, krizin dipleri görmesinin uzaması ile birlikte likitide  sıkıntısı yaşayacak olan ülkelerde yerel para karşısında dolar yönünü yukarıya çevirebilir. Bu tür korkular ve belirsizlikler ülkelerin para birimlerine zarar veriyor. Son örnek Hindistan’ın para birimi rupi, geçen iki ayda yüzde 17 değer kaybetti.