Global Kriz
Aylar önce gündemdeki yerini alması gereken ekonominin sonunda farkına varıldı.Artık ekonomi haberleri ilk başlıklarda karşımıza çıkar oldu haber bültenlerinde.Bütün dünya olayın ciddiyetini bize anlatmaya çalışırken biz başka başka meselelerin arasında kaybolmuştuk. Aslında gelecek dalgalar geçen yaz aylarında kendini göstermeye başlamıştı.
Amerika’daki subprime mortgage’ların ortaya çıkardığı kredi sıkışıklığı ile birlikte finansal krizin ilk belirtileri başlamış oldu. Mortgage’lerin Amerika ekonomisine verdiği zararların son aylarda sonuçları geliyor. Amerika ekonomisinin yakalandığı en ufak bir hastalık dünya ekonomilerini yatağa düşürecek boyutta olduğu göz önüne alınırsa ilerleyen aylarda Avrupa ve Türkiye ekonomilerine etkileri büyük ölçüde olacaktır.
Bu krizin ne kadar süreceği, ekonomileri ne kadar etkileyeceği ise herkesin aklındaki tek soru. Amerika ekonomisindeki resesyon sürecinin 4 çeyrek sürebileceği konuşuluyor. Resesyon ne kadar uzun sürece yayılırsa küresel ekonomideki yavaşlıkta o derece büyür. Bir başka süreçte resesyon sürecinin nasıl idare edileceği. Fed arka arkaya faiz indirimlerine giderek kısa vadede piyasadaki likit sorununu çözmeye çalışıyor. Dün de 75 puanlık bir indirme gidildi.Beklentiler 100 puanlık indirimdi ama Fed elindeki önemli silahı iktisatlı kullanma çabasında.
Dünya ekonomileri karşısında eskisi kadar olmasada hala Türkiye aşırı derecede duyarlı. Başta Amerika’dan gelen veriler olmak üzere aşırı tepkiler ile aşağı yukarı dalgalanma gösteriyor. Ama önümüzdeki süreç içinde Türkiye ekonomisini daha zor günlerin bekleyebileceğini söyleyebiliriz. Özellikle Cari Açığı fazla olan ülkerlerin yatırımcılar açısından daha az cazip bir hale gelecek. Dünya da etkili olan bu kriz ortamında yatırımcılar yatırım yapacakları ülkerin iç dinamiklerini daha çok ciddiye alacaklardır. Yani Türkiye ekonomisine eskisi kadar yatırımcının gelmeyeceği söylemek mümkün. Diğer taraftan Akp’ye karşı açılan davanın ekonomiye olumsuz etki yapacağını söyleyebilir. Dava sürecinin devam ettiği dönemlerde iç piyasanın etkilenmesine yol açacak önemli bir konu.
Küresel piyasalardaki kriz işsizliğide beraberinde getirdi. Amerika’da 100 000 kişi kriz yüzünden işinden olurken 25 000 bankacınında işine son verildi. Resmi rakamlarla 2 milyonu geçen işsiz sayısının bu dönem içinde Türkiye’ye etkilerinin belli olmasıyla yükselebileceğini söyleyebiliriz.Uzun lafın kısası önümüzde sıkıntılı bir dönem bizi bekliyor. Bu süreci en az zararla atlatmak için bu süreç çok iyi izlenmeli ve gerekli adımlar atılmalı.